ઓખાહરણ

કડવું 20

Okha અને Chitralekha વચ્ચે વાર્તાલાપ Okha and Chitralekha Converse Okha और Chitralekha का संवाद

Chitralekha warns Okha that her father Banasura will not arrange her marriage and that kings lose their hands for such acts, while her own father the minister also refuses to help. Okha approaches Banasura asking permission to worship Shambhu, but he dismisses her as foolish and tells her to stay home and worship Mahadev there. Dejected, Okha returns to Chitralekha and urges her friend to find a solution.

રાગ:
સામેરી
  1. 1 ઓખા અને ચિત્રલેખા વચ્ચે વાર્તાલાપ
  2. 2 ચિત્રલેહા એણીપેર બોલી, સાંભળ સહિયર વાત; તારે કાજે નહિ પરણાવે, બાણ તારો તાત.
  3. 3 તાત કાજે પરણાવે, છેદાય રાયના હાથ; તારે કાજે નહિ પરણાવે, પ્રધાન મારો તાત.
  4. 4 તાત કેરી આજ્ઞા લઈ, આવોને ઓખાય; વચન સાંભળી ઓખા વળતી, ત્યાંથી ચાલી જાય.
  5. 5 તાત આપો આજ્ઞા તો, શંભુ પૂજવા જાઉં; બાણાસુર પ્રત્યે પુત્રીએ, વચન પ્રકાશી કહું.
  6. 6 ઘેલી પુત્રી એમ ન કહીએ, બેસી રહો મંદિર માંય; ઘેર આવે મહાદેવજી, પૂજીને લાગો પાય.
  7. 7 વચન સાંભળી ઓખા બોલ્યાં, પોતે તેણીવાર; ચિત્રલેહા સહિયર મારી ઉપાય કરવો સાર.

Translation

ચિત્રલેખા ઓખાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહે છે: 'સહિયર, મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળ — તારા માટે તારો પિતા બાણ તને કોઈ સાથે પરણાવશે નહિ, કારણ કે જો તે કોઈ રાજાના પુત્ર સાથે તારાં લગ્ન કરાવે, તો તે રાજાના હાથ છેદાઈ જાય — એ ભય છે. મારા પિતા પ્રધાન છે, અને તેઓ પણ તારા માટે લગ્નની વ્યવસ્થા કરવા સક્ષમ નથી.' ત્યારે ચિત્રલેખા ઓખાને સૂચવે છે કે 'ચાલ, પહેલાં પિતાની આજ્ઞા લઈ આવ.' ઓખા આ વચન સાંભળી ત્યાંથી ઊઠીને સીધી બાણાસુર પાસે જઈ વિનંતી કરે છે: 'પિતાજી, મને આજ્ઞા આપો, હું શંભુ — ભગવાન શિવ — ની પૂજા કરવા જવા ઇચ્છું છું.' ત્યારે બાણાસુર પોતાની ઘેલી પુત્રીને ઠપકો આપતાં કહે છે: 'આવી વાત ન કર, ઘરમાં બેસી રહ, ઘેર જ મહાદેવજી પધારે ત્યારે ત્યાં જ પૂજા કરી તેમના ચરણ સ્પર્શ કર.' પિતાના આ ઉત્તરથી નિરાશ થઈ ઓખા ચિત્રલેખા પાસે પાછી આવે છે અને કહે છે: 'ચિત્રલેખા, તું મારી સૌથી પ્રિય સહિયર છે — હવે તારે જ કોઈ ઉપાય શોધવો પડશે, એ જ સૌથી સારો માર્ગ છે.'

Chitralekha speaks plainly to Okha: 'Listen carefully, dear friend — your father Bana will never arrange your marriage, for if he were to wed you to the son of any king, that king's hands would be severed in consequence. And my father, though he is the chief minister, is equally powerless to arrange a match for you.' Chitralekha then advises Okha to first seek her father's permission before attempting anything further. Okha, hearing these words, rises at once and goes directly to Banasura, making her request: 'Father, give me your leave — I wish to go and worship Shambhu, Lord Shiva.' But Banasura dismisses his daughter with a rebuke: 'Do not speak such foolishness — stay within the palace. When Mahadev himself comes to our home, you may worship him and touch his feet right here.' Disappointed and deflated by her father's refusal, Okha returns to Chitralekha and says: 'Chitralekha, you are my dearest companion — now it is you who must find a way out of this, for that alone is the wisest course.'

चित्रलेखा ओखा से साफ शब्दों में कहती है: 'सहेली, मेरी बात ध्यान से सुन — तेरे लिए तेरे पिता बाण तुझे कभी किसी से ब्याहेंगे नहीं, क्योंकि यदि वे किसी राजा के पुत्र से तेरा विवाह करें, तो उस राजा के हाथ कट जाएंगे — यही उनका भय है। मेरे पिता प्रधान हैं, फिर भी वे भी तेरे लिए विवाह का प्रबंध करने में असमर्थ हैं।' इसके बाद चित्रलेखा ओखा को सलाह देती है कि पहले अपने पिता से आज्ञा लेकर आओ। ओखा यह सुनकर तुरंत उठती है और सीधे बाणासुर के पास जाकर विनती करती है: 'पिताजी, मुझे आज्ञा दीजिए — मैं शंभु, भगवान शिव की पूजा करने जाना चाहती हूँ।' इस पर बाणासुर अपनी भोली-भाली पुत्री को डाँटते हुए कहता है: 'ऐसी बातें मत कर, घर में ही बैठी रह — जब महादेवजी स्वयं घर पधारें, तब यहीं उनकी पूजा करना और उनके चरण स्पर्श करना।' पिता का यह उत्तर सुनकर निराश हुई ओखा वापस चित्रलेखा के पास लौटती है और कहती है: 'चित्रलेखा, तू मेरी सबसे प्रिय सहेली है — अब तुझे ही कोई उपाय सोचना होगा, यही सबसे उचित मार्ग है।'

Tags