ઓખાહરણ

કડવું 88

Okha નું વિદાય અને લગ્નભેટ Okha Departs with Bridal Gifts Okha की विदाई और उपहार

Okha prepares to leave her home as her companions gather to bid her farewell, bringing garlands, golden bangles, and sixteen adornments to dress her. Okha calls Chitralekha close and, moved by emotion, offers her the bangles while expressing deep gratitude for her friend's role in fulfilling her heart's desire. She asks Chitralekha to remember her when visiting the Gomati river and Ranchod, as her longing has at last been fulfilled and she departs as a bride.

રાગ:
વરાડી
  1. 1 ઓખા ચાલી ચાલણહાર, સૈયરો વળાવા સંચઈ; ઓખા ઊભી રહી મળતી જા, માને વહાલી દીકરી.
  2. 2 કોઈ લાવે એકાવળ હાર, કોઈ લાવે સોનાનાં સાંકળાં; કોઈ લાવે સોળ શણગાર, ઓખાબાઈને પહેરાવવા.
  3. 3 ઓખાજી વળતાં બોલિયાં, કહે બાઈ રે; ચિત્રલેખા આવ ઓરી, આવ્યાં બાઈ રે.
  4. 4 આ લે સાંકળાં, બોલ્યાં બાઈ રે, શું કરે સોનાનાં સાંકળાં બોલ્યાં બાઈ રે.
  5. 5 તારા ગુણ ઓશિંગણ થાઉં, બોલ્યાં બાઈ રે; નિત નિત ગોમતી ને રણછોડ, આવ્યા નાહી રે.
  6. 6 ત્યાં મુજને સંભારજો, બાઈ રે; એટલે પહોંચ્યા મનના કોડ, લાવ્યા લાડી રે.

Translation

ઓખા હવે વિદાય લઈ ચાલવા તૈયાર થઈ, અને તેની સૈયરો — સખીઓ — તેને વળાવવા ભેગી થઈ. ઓખા ઊભી રહી, સૌ સાથે ભળતી ભળતી ચાલી, જાણે માને વહાલી દીકરી ઘર છોડી જઈ રહી હોય. કોઈ સખી એકાવળ હાર લઈ આવી, કોઈ સોનાનાં સાંકળાં લઈ આવી, કોઈ સોળ શણગાર લઈ આવી — ઓખાબાઈને પહેરાવવા, તેને સજાવવા, તેને વિદાય વેળાએ સુંદર બનાવવા. ત્યારે ઓખાજી ફરીને બોલ્યાં, ચિત્રલેખાને નજીક બોલાવ્યાં અને કહ્યું — 'ચિત્રલેખા, આ સાંકળાં તું લઈ લે, સોનાનાં સાંકળાં મારે શું કામ? હવે તો હું ત્યાં જઉં છું જ્યાં મારો પ્રિય છે.' ઓખા આગળ બોલ્યાં — 'તારા ગુણ આગળ હું ઓશિંગણ છું, તારો ઉપકાર ભૂલી શકું એમ નથી; પણ હવે ત્યાં ગોમતી નદીને કિનારે, રણછોડના ધામ દ્વારકામાં, નિત્ય નાહવા જઈશ — ત્યારે ત્યાં મને સંભારજો, મને યાદ કરજો.' આ રીતે ઓખાના મનના કોડ પૂરા થયા, અને તે પ્રેમથી લાડ પામેલી લાડી બનીને વિદાય થઈ.

Okha was now ready to depart, and her companions — her dear friends and handmaidens — gathered together to see her off. She lingered a while, pausing to embrace each one, like a beloved daughter leaving her mother's home. Some brought a single-strand pearl necklace, some brought golden bangles, and some brought the full set of sixteen adornments — all to dress and beautify Okha for her farewell. Then Okha turned and spoke, calling Chitralekha close to her side, saying, 'Chitralekha, come near — take these golden bangles, for what use are they to me now? I am indebted to you beyond measure; your virtues and your deeds have made me your servant in gratitude.' She continued, 'Every day at Dwarka, I shall bathe in the sacred Gomati river and stand before Ranchod — and in those moments, remember me, think of me there.' And so, with these tender words, the longing of Okha's heart was fulfilled at last, and she went forth as a cherished and beloved bride.

ओखा अब विदा लेने के लिए चल पड़ी, और उसकी सखियाँ — उसकी प्रिय संगिनियाँ — उसे विदा करने के लिए एकत्र हो गईं। ओखा रुक-रुककर सबसे मिलती चली, जैसे माँ की लाडली बेटी घर छोड़कर जा रही हो। कोई सखी एकावली हार लेकर आई, कोई सोने के कंगन लेकर आई, और कोई सोलह शृंगार लेकर आई — सब ओखाबाई को सजाने और संवारने के लिए, इस विदाई की बेला को यादगार बनाने के लिए। तब ओखाजी मुड़कर बोलीं और चित्रलेखा को पास बुलाया — 'चित्रलेखा, पास आ, ये सोने के कंगन तू ले ले, अब मुझे इनकी क्या ज़रूरत?' फिर भावभरे स्वर में बोलीं — 'तेरे गुणों के आगे मैं तेरी दासी हूँ, तेरा उपकार मैं कभी नहीं भूल सकती। अब जब मैं वहाँ द्वारका में गोमती नदी के तट पर नित्य स्नान करने जाऊँगी और रणछोड़ के दर्शन करूँगी — तब तू मुझे वहाँ याद करना।' इस प्रकार ओखा के मन की सारी अभिलाषाएँ पूर्ण हुईं, और वह प्रेम से पली-बढ़ी लाडली दुल्हन बनकर विदा हो गई।

Tags