ઓખાહરણ

કડવું 49

Aniruddha અને Usha નું મિલન Aniruddha and Usha's Union Aniruddha और Usha का मिलन

Usha pleads desperately with Aniruddha not to leave her, invoking their bond and threatening to take her own life if he departs. Aniruddha, moved by her words and pleased that she insulted his lineage in a way that settled his heart, agrees to marry her. Chitralekha, having learned the marriage rites from Narada Muni, prepares to wed the two, and Usha urges her to perform the ceremony without delay.

રાગ:
સાધવા
  1. 1 મારા સોરઠિયા સુજાણ, મળ્યા મને મેલશો મા; મારા જીવનના જીવનપ્રાણ મળ્યા મને મેલશો મા.
  2. 2 મારા શરીરના શણગાર, મળ્યા મને મેલશો મા; મારા હઈડા કેરા હાર, મળ્યા મને મેલશો મા.
  3. 3 સાસુડીના જાયા, મળ્યા મને મેલશો મા; સ્વપ્ને શીદ ઝાલ્યો તો હાથ, મળ્યા મને મેલશો મા.
  4. 4 તમને દાદાજીની આણ, મળ્યા મને મેલશો મા; તમે ચાલો તો કાઢું પ્રાણ, મળ્યા મને મેલશો મા.
  5. 5 ત્યારે અનિરુદ્ધ બોલ્યો વાણ, સાંભળ સુંદરી; એ અબળાએ નાંખ્યા બોલ, અમશું લડી.
  6. 6 મારા વડવાની વાત, કાઢી જે વઢી; ત્યારે ઓખા બોલી વાણ, એ છે દાસલડી.
  7. 7 કૌભાંડની કન્યાય, પગની ખાસલડી; ત્યારે અનિરુદ્ધ બોલ્યા વાણ, હવે હું તને વરું.
  8. 8 તમે ગાળો દીધી સાર, મારું વેર વળ્યું; અંતર થયો આનંદ, મનડું મારું ઠર્યું.
  9. 9 ચિત્રલેખા બોલી વાણ, ગાળો દીધી સહિ; તમે બે થયા છો એક, પરણાવું નહિ.
  10. 10 પરણાવવાની પેર, સઘળી મેં લહી; મને મળિયા નારદ મુનિ, વિદ્યા શીખવી.
  11. 11 ત્યારે ઓખા બોલી વાણ, હવે વાર શેની; પરણાવ માણિયા માંય, રાજકુંવરી નાનડી.

Translation

ઉષા વિનવે છે: "મારા સોરઠના સમજુ પ્રિયતમ, તમે મળ્યા છો તો હવે મને છોડીને જતા નહીં — તમે મારા જીવનના પ્રાણ છો, મારા શરીરના શણગાર છો, મારા હૃદયના હાર છો. તમે મારી સાસુના પુત્ર છો, તો સ્વપ્નમાં મારો હાથ શા માટે ઝાલ્યો હતો? હું તમને દાદાજીની સોગંદ આપું છું — જો તમે ચાલ્યા ગયા, તો હું મારા પ્રાણ છોડી દઈશ." ત્યારે અનિરુદ્ધ બોલ્યો: "સાંભળ, સુંદરી — આ અબળાએ મારી સામે ઝઘડો ઉઠાવ્યો, અને મારા વડવાઓની વાત કાઢીને મને ગાળ દીધી." ઓખા બોલી: "એ તો ચિત્રલેખા છે, કૌભાંડની દીકરી — એ મારી દાસી છે, પગની ખાસ સેવિકા." ત્યારે અનિરુદ્ધ બોલ્યો: "ભલે, હવે હું તને વરું છું — ગાળ દઈને તેં મારું વેર વાળ્યું, મારા અંતરમાં આનંદ થયો, મારું મન ઠર્યું." ચિત્રલેખા બોલી: "ગાળ ભલે દીધી, પણ તમે બંને હવે એક થઈ ગયા છો, તો હું પરણાવવાની ઔપચારિક વિધિ નહીં કરું — કારણ કે પરણાવવાની બધી રીત મેં ભણી છે, નારદ મુનિ મળ્યા હતા ત્યારે એ વિદ્યા શીખવી હતી." ઓખા બોલી: "તો હવે વાર શેની? આ ઓરડામાં જ આ નાની રાજકુંવરીને પરણાવ."

Usha pleads earnestly: "My wise and beloved one from Sorath, now that you have found me, do not leave me — you are the very breath of my life, the adornment of my body, the garland of my heart. You are the son of my mother-in-law's house; why then did you take my hand in a dream? I swear to you by my grandfather's name — if you go away, I shall give up my life." At this, Aniruddha spoke: "Listen, beautiful one — this helpless woman has picked a quarrel with me and insulted my ancestors." Okha replied: "That is only Chitralekha, the daughter of Kaubhanda — she is my maidservant, a mere attendant at my feet." Aniruddha then said: "Very well, then I will marry you now — by abusing me she has settled my score, and my heart is filled with joy, my mind is at peace." Chitralekha spoke up: "The insult has been given, that is true, but you two have already become one; I need not perform a formal marriage ceremony — for I have learned all the methods of solemnizing a marriage, having been taught that knowledge when the sage Narada came to me." Okha said: "Then why delay any further? Perform the marriage of this young princess right here, within this very chamber."

उषा विनती करती है: "मेरे सौराष्ट्र के समझदार प्रियतम, अब जब तुम मिल गए हो तो मुझे छोड़कर मत जाओ — तुम मेरे जीवन के प्राण हो, मेरे शरीर के श्रृंगार हो, मेरे हृदय के हार हो। तुम मेरी सास के पुत्र हो, तो स्वप्न में मेरा हाथ क्यों थामा था? मैं तुम्हें दादाजी की सौगंध देती हूँ — यदि तुम चले गए तो मैं अपने प्राण त्याग दूँगी।" तब अनिरुद्ध बोले: "सुनो, सुंदरी — इस अबला ने मुझसे झगड़ा मोल लिया और मेरे पूर्वजों की बात उठाकर मुझे गाली दी।" ओखा बोली: "वह तो चित्रलेखा है, कौभांड की बेटी — वह मेरी दासी है, मेरे पैरों की सेविका।" तब अनिरुद्ध बोले: "अच्छा, तो अब मैं तुमसे विवाह करता हूँ — गाली देकर उसने मेरा बदला चुका दिया, मेरे मन में आनंद भर गया और मेरा चित्त शांत हो गया।" चित्रलेखा बोली: "गाली तो दी, यह सच है, लेकिन तुम दोनों तो एक हो ही चुके हो, इसलिए मुझे विधिवत विवाह कराने की आवश्यकता नहीं — क्योंकि विवाह कराने की सारी विधि मैंने सीख रखी है, नारद मुनि मिले थे तब उन्होंने यह विद्या सिखाई थी।" ओखा बोली: "तो फिर देर किस बात की? इसी कक्ष में इस छोटी-सी राजकुमारी का विवाह संपन्न करो।"

Tags