કડવું 13
Banasura નો શિવ પાસે પુત્ર માટે આગ્રહ Banasura Seeks Son from Shiva Banasura की Shiva से पुत्र की याचना
The mighty Banasura performs austerities before Mahadeva, clapping his thousand hands until Shiva is pleased and grants him a son. Shiva then summons the scribe Chitrakop to reveal Banasura's past life as a Vaishya king, recounting how he once drove away his own mud-handed child at mealtime, causing the boy in anger to curse his father to remain sonless for seven births.
- રાગ:
- આશાવરી
- 1 બળિયો બાણાસુર રાય, પુત્ર માગવાને જાય; મહાદેવજી પાસે આવી, બેઠો તપ કરવાય.
- 2 હજાર હાથે તાળી પાડી, તવ રીઝ્યા શ્રી મહાદેવ; આપો ને આપો શિવજી, પુત્ર એક તતખેવ.
- 3 ચિત્રકોપ લહિયાને તેડ્યા, કર્મતણા જોનાર; પૂર્વે રાજા તું તો કહાવે, વૈશ્ય તણો અવતાર.
- 4 તારા પેટે એક જ હતો, લાડકવાયો બાળ; ભોજન કરવા તું બેઠો, તે સાંભળજે ભૂપાળ.
- 5 તુજમાં તે જમવાને આવ્યો, વેગે તારો બાળ; માટીવાળા હાથ ખરડેલા, બાળકના હતા તે વાર.
- 6 ત્યારે તુજને સંખ્યા આવી, હાંકી કાઢ્યા બાળ; બાળક ત્યારે થરથર ધ્રૂજ્યો, સાંભળને ભૂપાળ.
- 7 બાળકને રીસ ચઢીને, નવ ગણ્યો કાંઈ તાત; તુજને પુત્ર વહાલો નથી, તું વાંઝિયો રહેજે જન્મ સાત રે.
Translation
બળવાન બાણાસુર રાજા પુત્ર મેળવવાની ઇચ્છાથી મહાદેવજી પાસે આવ્યો અને તેમની સામે બેસીને તપ કરવા લાગ્યો. તેણે પોતાના હજાર હાથે તાળી પાડી, જેથી શ્રી મહાદેવ પ્રસન્ન થઈ ગયા. બાણાસુરે વિનંતી કરી કે, 'હે શિવજી, મને તત્કાળ એક પુત્ર આપો.' ત્યારે મહાદેવે ચિત્રકોપ નામના લહિયાને — જે કર્મના જ્ઞાતા હતા — બોલાવ્યા અને કહ્યું, 'આ બાણાસુરના પૂર્વ જન્મની વાત સાંભળ. પૂર્વ જન્મમાં તું એક વૈશ્ય રાજા હતો. તારે ત્યાં એક જ લાડકવાયો બાળ હતો. એક વાર તું ભોજન કરવા બેઠો હતો, ત્યારે તારો નાનો બાળ ખાવા માટે ઉતાવળો દોડ્યો આવ્યો — પણ તે વખતે તેના હાથ માટીથી ખરડાયેલા હતા. ત્યારે તને ક્રોધ ચઢ્યો અને તેં તે નિર્દોષ બાળકને ધક્કો મારીને હાંકી કાઢ્યો. બાળક ભયથી થરથર ધ્રૂજ્યો. તે ક્ષણે બાળકને ભારે ઠેસ લાગી અને ગુસ્સે ભરાઈ તેણે પિતાને ગણ્યા નહીં, ને શ્રાપ આપ્યો કે, 'તને પુત્ર વહાલો નથી, માટે તું સાત જન્મ સુધી વાંઝિયો રહેજે.' — આ તારા પૂર્વ કર્મનું ફળ છે, હે ભૂપ, તે ધ્યાનથી સાંભળ.'
The mighty Banasura, king of great power, came before Lord Mahadeva with a burning desire for a son, and sat down before him to perform deep penance. He clapped all his thousand hands together, and with that resounding gesture, Shri Mahadeva was pleased. Banasura implored him earnestly, saying, 'O Shivaji, grant me a son at once, without delay.' Mahadeva then summoned Chitrakopa, the learned scribe who was a knower of past deeds and karmas, and said, 'Hear the account of this king's former life. In a previous birth, O king, you were known as a Vaishya ruler, and you had but one child — a beloved, cherished son. One day, as you sat down to take your meal, your little boy came running eagerly to eat with you, but at that moment his small hands were soiled and smeared with mud. In your irritation, you were seized by anger and drove the child away harshly. The poor child trembled with fear and hurt. Wounded and enraged, the boy no longer regarded you as his father, and in his grief he cursed you, saying, 'You have no love for your own son — may you remain childless for seven lifetimes.' This, O king, is the consequence of your own past deed, and you must hear and understand it well.'
बलशाली बाणासुर राजा पुत्र प्राप्ति की कामना लेकर महादेवजी के पास आया और उनके सामने बैठकर तपस्या करने लगा। उसने अपने हजार हाथों से एक साथ ताली बजाई, जिससे श्री महादेव प्रसन्न हो गए। बाणासुर ने विनती की, 'हे शिवजी, मुझे तत्काल एक पुत्र प्रदान करें।' तब महादेव ने चित्रकोप नामक लेखक को — जो कर्मों के ज्ञाता थे — बुलाया और कहा, 'इस राजा के पूर्व जन्म का वृत्तांत सुनो। हे राजन, पूर्व जन्म में तुम एक वैश्य राजा कहलाते थे और तुम्हारे घर में केवल एक ही लाडला बालक था। एक बार तुम भोजन करने बैठे थे, तभी तुम्हारा वह छोटा बालक जल्दी से खाने के लिए तुम्हारे पास दौड़ा आया — परंतु उस समय उसके हाथ मिट्टी से सने हुए थे। यह देखकर तुम्हें क्रोध आ गया और तुमने उस निर्दोष बच्चे को धकेलकर भगा दिया। बालक भय से थरथर काँप उठा। उस पल उसे गहरी ठेस लगी और क्रोध में आकर उसने पिता को पिता नहीं माना, और शाप दे दिया कि, 'तुम्हें पुत्र प्रिय नहीं है, इसलिए तुम सात जन्मों तक निःसंतान रहो।' — हे भूपाल, यही तुम्हारे पूर्व कर्मों का फल है, इसे ध्यान से सुनो।'